عدرج ( adarraj ) ا . ع . شتاب و سبك . و از اعلام است . و مابها من عدرج : نيست در آن كسى . عدرنا ( adarn ) ا . پ . چوبك اشنان و آذر بويه كه كندش نيز گويند . و هر چيزى كه در شستن و پاك كردن جامه به كار برند . عدس ( ads ) م . ع . عدس فلانا عدسا ( از باب ضرب و نصر ) : خدمت كرد فلان را . و عدس فى الارض عدسا و عدسانا و عداسا و عداسا و عدوسا : رفت در زمين . و عدست به المنية : برد او را مرگ . و عدس المال عدسا : چرانيد شتران را . و عدس البغل ( از باب ضرب ) : راند استر را بلفظ عدس . و عدس ( مجهولا ) عدسة : زده گرديد و مبتلا شد بعدسة . و نيز عدس : لغتى است در حدس بمعنى سخت پاسپر كردن و سپردن و كوشيدن . عدس ( adas ) ا . ع . نام غله‌اى كه به فارسى نرسك و عدس نيز گويند . و به سكون آخر : كلمه‌اى كه بدان استر را زجر كرده برانند . عدس ( adas ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نرسك و دانجه و دانژه و دانيژه و دانيزه و نزگ و مرجو و مرجمك كه نوعى از غله است و ثمر گياهى است از طايفهء لگومينوز و گرد و كوچك و هر دو سطح آن برآمده و محدب . عدسان ( adas n ) م . ع . عدس عدسا و عدسانا . مر . عدس . عدسة ( adasat ) ا . ع . واحد عدس يعنى يكدانهء نرسك . و نيز جوششى سرخ كه بر اندام برآيد . و نوعى از جدرى كه و بائى و كشنده است . عدسه ( adase ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز كه به شكل عدس و مانا بعدس بود . و قطعه‌اى از بلور به شكل عدس كه در دوربين و ذره‌بين و جز آن تعبيه مىكنند . عدسى ( adasi ) ا . پ . نوعى از طعام كه از عدس ترتيب دهند . و تفشله . عدسية ( adasiyyat ) ا . ع . طعامى كه از عدس سازند و تفشيره نيز گويند و عدسه و عدسى . عدعد ( ad'ad ) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان استر را زجر كرده برانند . عدعدة ( ad'adat ) ا . ع . شتابى . و آواز سنگخوار . عدعدة ( ad'adat ) م . ع . شتابى كردن در رفتار . عدف ( adf ) ا . ع . نوال اندك . و خورش ستور اندك . و اندك از هر چيزى . و ما ذقت عدفا : نچشيدم چيزى را . عدف ( adf ) م . ع . عدف عدفا ( از باب ضرب ) : خورد . عدف ( edf ) ا . ع . پاره‌اى از شب . و گروه مردم . و اصل از هر چيزى . و از ده تا پنجاه مرد . عدف ( odf ) ع . ج . عدوف . عدف ( adaf ) ا . ع . خاشاك . و اندك از علف و جز آن . و اندك از هر چيزى . و ماذقنا عدفا : نچشيديم چيزى را . عدف ( adaf ) و ( edaf ) ا . ع . ج . عدفة و عدفة . عدف ( edaf ) ا . ع . از ده تا پنجاه مرد . عدفة ( adfat ) ا . ع . بن و اصل و نژاد هر چيزى . عدفة ( edfat ) ا . ع . از ده تا پنجاه مرد و جز آن . و فراهم آمدگى مردم و جمعيت مردم . و پاره‌اى از هر چيزى . و شاماكچه . و طرهء جامه و جز آن . عدفة ( edfat ) و ( adafat ) ا . ع . بيخ و ريشهء درخت در زير زمين . ج : عدف و عدف . عدق ( adq ) م . ع . عدقه عدقا ( از باب ضرب ) : فراهم آورد آن را . و گرد كرد . و عدق بظنه : كارى بغالب راى خود كرد كه يقين آن نداشت . و عدق يده : انداخت دست خود را در اطراف حوض مانند جويندهء چيزى . عدق ( adaq ) م . ع . عدق بظنه عدقا ( از باب سمع ) : كارى بغالب راى خود كرد كه يقين آن نداشت . و عدق يده : انداخت دست خود را در اطراف حوض مانند جويندهء چيزى . عدق ( adaq ) ا . ع . ج . عدقة . عدق ( odoq ) ع . ج . عدوقه . عدقة ( adaqat ) ا . ع . ابزارى آهنين داراى شاخه‌هاى سركج كه بدان دول و جز آن را از چاه برآرند . ج : عدق . عدك ( adk ) م . ع . زدن پشم بمطرقه ( و الفعل من نصر او ضرب ) . عدل ( adl ) ا و ص . ع . انصاف و داد ضد جور . و شايستهء گواهى كه در دلها راست نمايد . و داد دهنده ( مذكر و مؤنث و واحد و جمع در وى يكسان است و قد يؤنث . يق : رجل عدل و امراة عدل ) . و مساوى و همتا و مانند و مثل چيزى هم جنس آن باشد و يا غيرهم جنس آن و يا ام است . ج : اعدال . و پيمانه . و پاداش و فريضه . و فديه . الحديث : لا يقبل منه صرف و لا عدل : قبول نمىشود از وى نه توبه و نه فديه . و قوله تعالى : إِنْ تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍ اى ان تفد كل فداء . و قال الفراء : العدل بالفتح ما عادل الشيئ من غير جنسه و بالكسر من جنسه . و منه قوله تعالى : أَوْ عَدْلُ ذلِكَ صِياماً . و در اصلاح نحو : خروج كلمه‌اى از صيغهء اصلى خود بسوى صيغة ديگر . و الشاهد العدل : آنكه از كبائر پرهيزد و بر صغائر اصرار نورزد و از افعال و كردارهاى پست و مذموم مانند خوردن در راه و معبر مردم و بول در آن پرهيز كند و بر حذر